Rozwój Kompetencji w Zakresie Zrównoważonego Rolnictwa
Start drugiej edycji projektu edukacyjnego dla szkół rolniczych z Bonina i Świdwina
W dniach 8-10 kwietnia 2026 r. w Juchowie odbyło się pierwsze spotkanie drugiej edycji kursu „Rolnictwo ekologiczne” – praktycznego programu edukacyjnego rozwijającego kompetencje młodych ludzi w zakresie zrównoważonego i ekologicznego rolnictwa.
O projekcie
W kwietniu rozpoczęła się druga edycja projektu „Rozwój kompetencji w zakresie zrównoważonego rolnictwa. Opracowanie kursu „Rolnictwo ekologiczne dla szkół zawodowych o profilu rolniczym w Polsce”. Projekt jest realizowany przez Sieć Edukacji Biodynamicznej (Netzwerk Biodynamische Bildung gGmbH) z Niemiec we współpracy z Fundacją im. Stanisława Karłowskiego w Juchowie, przy wsparciu niemieckiej Państwowej Fundacji Ochrony Środowiska (Deutsche Bundesstiftung Umwelt).
Celem projektu jest stworzenie i przetestowanie praktycznego kursu z zakresu rolnictwa ekologicznego dla uczniów szkół zawodowych o profilu rolniczym. Kurs odpowiada na ważną potrzebę edukacyjną: tematyka rolnictwa ekologicznego jest w polskich szkołach rolniczych nadal obecna w ograniczonym zakresie, mimo że przyszli rolnicy będą coraz częściej mierzyć się z wyzwaniami dotyczącymi gleby, wody, bioróżnorodności, dobrostanu zwierząt, ekonomii gospodarstwa i zmian klimatu.
Projekt rozwija kompetencje przyszłych decydentów w gospodarstwach rolnych – młodych ludzi, którzy w przyszłości mogą prowadzić, współprowadzić lub przekształcać gospodarstwa rodzinne. W projekcie uczestniczą dwie szkoły z regionu: Zespół Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Zawodowego im. Stefana Żeromskiego w Świdwinie oraz Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. W. Witosa w Boninie.
Druga edycja – z doświadczeniem pierwszego roku
Pierwsza edycja kursu była dla nas bardzo bogata w doświadczenia. Nauczyliśmy się wiele o sobie, o potrzebach uczniów, o sposobie prowadzenia programu oraz o tym, jak najlepiej łączyć wiedzę ekspercką z praktyką gospodarstwa. Wspólnie z uczestnikami, prowadzącymi i szkołami wypracowaliśmy plan kolejnej edycji tak, aby jeszcze lepiej służyła uczniom: była bardziej przejrzysta, praktyczna, angażująca i bliska realnym pytaniom, z którymi młodzi ludzie spotykają się w gospodarstwie.
Dlatego druga edycja nie jest prostym powtórzeniem pierwszej. To kolejny krok w rozwijaniu kursu, który ma wspierać młodych ludzi w samodzielnym myśleniu o rolnictwie, ekologii, ekonomii i odpowiedzialnym gospodarowaniu ziemią.
Pierwsze spotkanie drugiej edycji
Pierwszy panel drugiej edycji odbył się w dniach 8-10 kwietnia 2026 r. w Juchowie. Było to spotkanie wprowadzające, którego celem było poznanie miejsca, ludzi, założeń projektu oraz pierwszych tematów związanych ze zrównoważonym i ekologicznym rolnictwem.
Przez trzy dni uczniowie poznawali Juchowo nie tylko jako gospodarstwo, ale jako żywy system, w którym gleba, rośliny, zwierzęta, maszyny, ludzie, ekonomia i środowisko są ze sobą powiązane. Program pierwszego panelu obejmował m.in. wprowadzenie do projektu, szkolenie BHP, grę terenową o zrównoważonym rozwoju, wprowadzenie do rolnictwa ekologicznego, warsztat o żywej glebie, zajęcia z ekonomii gospodarstwa oraz pokaz zaplecza gospodarczego jak i maszyn do upraw polowych.
Duża część zajęć odbywała się w terenie. Uczniowie odwiedzili pola, oglądali wysiewy, poznawali park maszynowy i rozmawiali o tym, czym naprawdę jest gleba. Nie jako „podłoże”, ale jako najważniejszy zasób rolnika: żywy system, który decyduje o plonie, retencji wody, odporności gospodarstwa i długofalowej jakości produkcji.
Dlaczego Juchowo?
Juchowo jest szczególnym miejscem do prowadzenia takiego kursu. Projekt Wiejski Juchowo obejmuje gospodarstwo ekologiczne i biodynamiczne, w którym uczniowie mogą zobaczyć w praktyce wiele tematów omawianych podczas zajęć: produkcję roślinną, hodowlę zwierząt, przetwórstwo, obieg materii, pracę z glebą, zarządzanie gospodarstwem i lokalne przetwarzanie żywności.
Spółka Rolnicza Juchowo prowadzi gospodarstwo na 1850 ha ziemi zgodnie ze standardami rolnictwa ekologicznego oraz biodynamicznego (Demeter). W gospodarstwie funkcjonują m.in. hodowla bydła mlecznego, przygotowywanie pasz, uprawa zbóż, suszarnie siana i zbóż, warsztat maszyn rolniczych, młyn, piekarnia, serowarnia, tłocznia oleju oraz przetwórstwo owoców, ziół, warzyw i mięsa. Dzięki temu uczestnicy nie uczą się rolnictwa ekologicznego wyłącznie z prezentacji – mogą zobaczyć, jak decyzje dotyczące gleby, płodozmianu, zwierząt, maszyn, ekonomii i przetwórstwa wpływają na całość gospodarstwa.
Nauka przez doświadczenie
Ważnym założeniem projektu jest łączenie wiedzy eksperckiej z praktyką. Kurs opiera się na zasadach Edukacji na rzecz Zrównoważonego Rozwoju, czyli nie tylko na przekazywaniu informacji, ale również na rozwijaniu umiejętności samodzielnego myślenia, pracy zespołowej, podejmowania decyzji i szukania rozwiązań możliwych do zastosowania w realnym gospodarstwie.
W całym projekcie zaplanowano moduły dotyczące m.in. ochrony i żyzności gleby, produkcji roślinnej, hodowli zwierząt, zarządzania gospodarstwem ekologicznym oraz praktycznego zastosowania zdobytej wiedzy. Jednym z kluczowych elementów kursu będzie praca nad koncepcją gospodarstwa lub planem możliwej konwersji na rolnictwo ekologiczne.
Pierwsze spotkanie było więc początkiem dłuższej drogi. Uczniowie rozpoczęli ją od podstawowego pytania: jak projektować gospodarstwo, które ma sens ekologiczny, ekonomiczny i społeczny?
Co dalej?
Kolejne spotkania będą pogłębiały tematy rozpoczęte w kwietniu: gleba, płodozmian w ekologii, gospodarowanie zasobami, zwierzęta, ekonomia gospodarstwa i praktyczne planowanie. Celem nie jest pokazanie jednej gotowej recepty, ale rozwijanie kompetencji potrzebnych do świadomego prowadzenia gospodarstwa w zmieniających się warunkach.
Od lewej: Pani Marzena Diaczuk, Nikodem Sołtys, Konrad Cąkała, Tomasz Bojko, Filip Kwiatkowski, Kajetan Stępień, Leszek Kaczmarczyk, Franciszek Wojtór, Mikołaj Kapcio, Grzegorz Połędziewski, Szymon Wachecki, Dominik Jasiński, Dominik Olczak, Mateusz Rydel i Kacper Maliszewski (nie ma na zdjęciu).
Dziękujemy uczniom i nauczycielom ze szkół w Boninie i Świdwinie za udział w pierwszym panelu drugiej edycji. Podziękowania kierujemy również pracownikom Juchowa za ich zaangażowanie w edukację i wsparcie w projekcie.
Do zobaczenia w maju na kolejnym spotkaniu w Juchowie!
Informacja o finansowaniu i partnerach
Projekt „Rozwój kompetencji w zakresie zrównoważonego rolnictwa. Opracowanie kursu »Rolnictwo ekologiczne« dla szkół zawodowych o profilu rolniczym w Polsce” jest realizowany przez Sieć Edukacji Biodynamicznej (Netzwerk Biodynamische Bildung gGmbH) z Niemiec i Fundację im. Stanisława Karłowskiego w Juchowie. Projekt jest współfinansowany przez niemiecką Państwową Fundację Ochrony Środowiska (Deutsche Bundesstiftung Umwelt DBU).
